ورود اسلام و گسترش آن و تاثیر عمیق فرهنگ اسلامی در زیر بنای ساخت شهر اصفهان و وجود هنرمندان ایرانی باعث گردید تا یکی از زیباترین شهرهای مذهبی جهان که در آن نمودهای فرهنگی با ارزش از جمله مساجد و مناره ها و مدارس علمیه بود، شکل بگیرد.

در دوره دیالمه، صاحب بن عباد که مردی کریم و فاضل بود، اصفهان را به مرکز علم و ادب و هنر تبدیل کرد و فضلا و دانشمندان را به انجا کشاند، در همان زمان بود که بارویی با بیست و یک هزار گام به دور اصفهان ساخته شد.

در دوران سلجوقیان آبادانی اصفهان با ساخت مساجد، کوشک ها، باغستان ها و عمارت های با شکوه رونق گرفت و مرکزیت یافت.با حمله مغول صدمات بسیاری به این شهر وارد شد، واز رونق و حشمت آن کاسته گردید.

اصفهان در قلب ایران واقع شده و از نظر موقعیت جقرافیایی در 51 درجه 29 دقیقه طول شرقی و 32 درجه 38 دقیقه عرض شمالی در جلگه سبز و خرم زاینده رود و دامنه کوههای زاگرس قرار دارد.

این شهر در فاصله 414 کیلومتری جنوب تهران واقع شده و آب و هوای اصفهان معتدل و فصول چهار گانه ان منظم است، شمال اصفهان تا 90 کیلومتری باز و بادهای خنک شمالیاز این طریق می وزد.

جنوب و مغرب اصفهان، کوهستانی وشمال و مشرق ان جلگه است به همین علت دارای اختلاف هوا و بارندگی است.

پیشینه تاریخی شهر اصفهان اصفهان

اصفهان بر پایه پژوهش های باستان شناختی و کاوشهای علمی که در نقاط گوناگون آن، از جمله تپه های سیلک در 4 کیلومتری باخترشهر کاشان انجام شده یکی از نخستین مراکز فرهنگی و محل زیست انسان پیش از تاریخ است.

و در ادوار عتیق نقش پلی را داشته که قسمت های کم ارتفاع شرق فلات ایران را با سرزمین های کوهستانی غرب پیوند می داده وبرای سرمازدگان کوهستان غرب و گرمازدگان و خستگان هوای خشک شرق، محل مناسب و مطلوبی بوده است.

از اصفهان قبل ازاسلام، یعنی حکومت مادها و دوره هخامنشیان و اشکانیان و تاحدودی ساسانیان آثار قابل توجهی برجای نمانده است و هرآنچه از عظمت و شکوه این شهر در کتابهای گوناگون و بیشمار و نیز سفرنامه های متعدد جهانگردان و سیاحان نوشته و نشریافته است با تمّدن و فرهنگ اسلامی و بویژه شیعی ارتباط تنگاتنگ دارد و در واقع پس از ظهور و بروز آئین اسلام است که ستاره شهر اصفهان طلوع کرده و آن را به کانون فرهنگ و ادب و علم و هنر تبدیل نموده است.

آنچه مسلم است، استقرار جلگه اصفهان در میان بیابانها و کوههای خشک مرکزی ایران از یک طرف و اهمیت و موقعیت ارتباطی خاص آن در مرکز فلات پهناور ایران از طرف دیگر، تاریخ و سابقه این شهر را به تاریخ و قدمت ایران مرتبط کرده است، و پیش از حکومت مادها اصفهان حد شرقی ممالکی بوده است که بابلی ها از آن اطلاع داشته اند و به احتمال قوی جزء ناحیه « انزان» و یا «انشان» بوده است

اصفهان با این میراث کهن, حق بزرگی بر گردن ایران, مقبولیت مذهب تشیع و انقلاب اسلامی دارد. تاریخچه شهر اصفهان را باید رکن رکین انقلاب اسلامی دانست. اصفهان را باید یکی از حلقه‌های اصلی زنجیره اربعین انقلاب دانست که از قم و تبریز آغاز و به اصفهان و یزد متصل شد.

در دوران جنگ تحمیلی نقش اصفهان در دفاع از ارزشها و میراث انقلابی ملت بزرگ ایران غیر قابل انکار است. در توصیف اصفهان و منزلت اصفهان همین قدر بس که بدانیم, اصفهان بیشترین تعداد شهدای جنگ تحمیلی را نثار درخت تنومند ایران اسلامی نموده است.

در کنار این همه باید به نقش اصفهان در بالندگی اقتصاد ایران اشاره نمود. اصفهان در کنار جاذبه‌های مهم گردشگری, کشاورزی, صنعت و تجارت, نبض اقتصاد ملی را در دست دارد. وجود کارخانه‌ها و مجتمع‌های بزرگ ذوب آهن, فولاد مبارکه, پتروشیمی, پالایشگاه, نیروگاه, راه آهن, شبکه گسترده و دو خطه فیبر نوری, توان تکنولوژیکی, تربیت نیروی انسانی, دانشگاههای اصفهان, صنعتی و علوم پزشکی در کنار معادن غنی از جمله طلا در موته در کنار مردمی باهوش, مقتصد و سخت کوش آن را به مثابه بهشتی برای خلایق بدل ساخته است.

هر چند از این امر نیز نباید غافل شد که این مزیتها , آسیبهای فراوانی را نیز بر پیکره فرهنگی, اجتماعی و زیست محیطی اصفهان وارد کرده است.

تغییرات گسترده صنعتی در کنار رشد روز افزون شهرنشینی و خاصیت مهاجر پذیری این خطه, سبب بروز آسیبها و بحرانهای اجتماعی گوناگون در استان اصفهان شده است .